Réttindi þín
Ábyrgð á vörum og raftækjum
Vöru sem þú kaupir hjá okkur fylgir lögbundinn réttur ef hún reynist gölluð. Hér er farið yfir hvað sá réttur nær yfir, hvað ábyrgð framleiðanda bætir við hann, hvernig þú tilkynnir galla og hvað gerist næst.
Einstaklingur eða fyrirtæki?
Þetta er fyrsta spurningin, því tvenn ólík lög gilda og frestirnir eru ekki þeir sömu. Það ræðst af því í hvers nafni kaupin eru skráð, ekki af því hver sækir vöruna: séu kaupin skráð á kennitölu fyrirtækis eru það ekki neytendakaup.
Einstaklingur — neytendakaup
Lög nr. 48/2003. Þau eru ófrávíkjanleg þér í óhag, svo enginn samningur getur skert þennan rétt.
- Tvö ár frá afhendingu sem almennur kvörtunarfrestur.
- Fimm ár þegar vörunni, eða hlutum hennar, er ætlaður verulega lengri endingartími en almennt gerist. Þetta nær til hvers konar vöru.
- Þú hefur alltaf minnst tvo mánuði til að kvarta frá því að þú verður gallans var.
- Engin sérstök skyldurannsókn þegar þú tekur við vörunni.
Fyrirtæki — lausafjárkaup
Lög nr. 50/2000. Þau eru frávíkjanleg, svo samningur, föst venja eða viðskiptavenja milli okkar getur gilt í stað þeirra.
- Fresturinn ræðst af samningi og skilmálum. Meginregla laganna er tvö ár frá afhendingu, nema samið sé um annað. Hér er engin almenn fimm ára regla fyrir langlífar vörur.
- Fimm ár gilda þó um byggingarefni sem ætlaður er verulega lengri endingartími en almennt gerist.
- Kaupanda ber að rannsaka vöruna jafnskjótt og sanngjarnt tækifæri gefst eftir afhendingu.
- Enginn sérstakur tveggja mánaða lágmarksfrestur.
Í báðum tilvikum gildir sama undantekningin: hafi seljandi tekið á sig ábyrgð í lengri tíma í ábyrgðaryfirlýsingu eða samningi, þá gildir sá lengri tími. Og hafi seljandi sýnt af sér vítavert gáleysi eða ekki farið að heiðarleika og góðri trú falla frestirnir ekki á kaupandann.
| Einstaklingur | Fyrirtæki | |
|---|---|---|
| Lög | Nr. 48/2003 um neytendakaup | Nr. 50/2000 um lausafjárkaup |
| Almennur kvörtunarfrestur | 2 ár frá afhendingu | Samningur/skilmálar; 2 ár samkvæmt lögunum ef engu öðru er samið um |
| Lengri frestur | 5 ár þegar vörunni er ætlaður verulega lengri endingartími | 5 ár, en aðeins um byggingarefni |
| Lágmarksfrestur eftir að galli kemur í ljós | Aldrei styttri en 2 mánuðir | Enginn tiltekinn; tilkynna skal án ástæðulauss dráttar |
| Má semja um annað | Nei, ekki neytanda í óhag | Já, samningur aðila gildir |
| Skoðun við móttöku | Engin sérstök skoðunarskylda | Skal rannsaka vöruna jafnskjótt og sanngjarnt tækifæri gefst |
| 14 daga réttur til að hætta við netkaup | Já, lög nr. 16/2016 | Nei |
| Úrskurðarnefnd | Kærunefnd vöru- og þjónustukaupa | Á ekki við |
Frestirnir eru í 27. gr. laga nr. 48/2003 og 31.–33. gr. laga nr. 50/2000. Yfirlit um rétt neytenda: Galli í vöru hjá Neytendastofu.
Tvenns konar ábyrgð
Orðið ábyrgð er notað um tvennt ólíkt og það borgar sig að halda því aðskildu. Annars vegar er lögbundinn réttur þinn gagnvart okkur sem seljanda. Hins vegar er ábyrgðaryfirlýsing sem framleiðandi eða umboðsaðili gefur út að eigin frumkvæði.
Lögbundinn réttur þinn
Hann fylgir kaupunum sjálfkrafa og kröfunni beinir þú að okkur. Lengdin fer eftir því hvort þú keyptir sem einstaklingur eða fyrirtæki. Sjá samanburðinn hér að ofan.
- Nær til galla sem var til staðar við afhendingu, líka þegar hann kemur ekki í ljós fyrr en löngu seinna.
- Tveggja ára meginregla samkvæmt lögum nr. 48/2003 og nr. 50/2000, nema samningur í fyrirtækjakaupum segi annað.
- Fimm ár fyrir einstaklinga þegar vörunni er ætlaður verulega lengri endingartími; hjá fyrirtækjum aðeins um byggingarefni.
- Þú þarft að tilkynna gallann án ástæðulauss dráttar eftir að þú verður hans var.
- Í neytendakaupum má ekki semja um lakari rétt en lögin veita. Í fyrirtækjakaupum má það.
Ábyrgð framleiðanda
Valfrjáls viðbót sem fylgir sumum vörum. Skilmálarnir koma fram með vörunni eða á vörusíðunni.
- Lengdin og skilyrðin eru mismunandi eftir vörumerkjum og vöruflokkum.
- Hún getur náð lengra en lögin, til dæmis á tilteknum hlutum vélar.
- Hún getur líka verið bundin við skráningu, reglubundna þjónustu eða notkun innan tiltekinna marka.
- Hún skerðir aldrei lögbundna réttinn þinn. Renni hún út stendur hann eftir.
Þetta er einmitt atriðið sem oftast vantar
Neytendastofa tók þátt í samræmdri skoðun neytendayfirvalda á Evrópska efnahagssvæðinu á 437 vefsíðum sem selja raftæki. 235 þeirra, eða 54%, uppfylltu ekki lagakröfur um upplýsingar til neytenda um ábyrgðir. Á 174 síðum vantaði að fram kæmi að seljandi ber samkvæmt lögum ábyrgð á gölluðum vörum, og á 76 síðum vantaði að tekið væri fram að viðbótarábyrgð hefði engin áhrif á lögbundinn rétt neytandans.
Þess vegna stendur það skýrum stöfum hér: ábyrgðaryfirlýsing framleiðanda kemur til viðbótar við lögbundinn rétt þinn og kemur aldrei í stað hans.
Heimild: Ábyrgðir þegar raftæki eru keypt á netinu, Neytendastofa, 12. júní 2015.
Hvenær telst vara gölluð?
Vara er gölluð þegar hún svarar ekki því sem um var samið eða því sem þú mátt með réttu búast við af vöru af þessu tagi. Bilun sem kemur upp eftir á er ekki sjálfkrafa galli og ekki allt sem fer úrskeiðis er á okkar ábyrgð.
Dæmi um galla
- Varan virkar ekki eins og henni er lýst eða eins og sambærilegar vörur gera.
- Hluti eða fylgihlut vantar.
- Efni eða smíði gefur sig löngu áður en eðlilegt er.
- Varan hentar ekki þeirri notkun sem við ráðlögðum þér að nota hana í.
- Varan er önnur en sú sem pöntuð var.
Ekki galli
- Eðlilegt slit við notkun.
- Rekstrarvörur sem eiga að klárast: síur, blöð, burstar, slípiefni, ljósaperur.
- Rafhlöður sem tapa getu smám saman við venjulega notkun.
- Skemmd af höggi, ofálagi, raka eða rangri meðferð.
- Bilun eftir að átt hefur verið við vöruna annars staðar en hjá okkur eða á verkstæði sem við samþykktum.
- Tjón af því að vara ætluð til heimilisnota er notuð í atvinnurekstri.
Nánar um gallahugtakið á síðu Neytendastofu: Galli í vöru.
Raftæki og rafhlöðuverkfæri
Raftæki eru sá vöruflokkur þar sem spurningar um ábyrgð koma oftast upp, enda er sjaldnast augljóst við fyrstu sýn hvort vandinn liggur í tækinu, rafhlöðunni, hleðslutækinu eða rafmagninu á staðnum. Fáein skref heima eða á verkstæðinu svara þeirri spurningu oft strax og stytta ferlið um marga daga.
- Prófaðu aðra rafhlöðu og annað hleðslutæki ef þú átt það til. Það skilur strax á milli tækis og rafhlöðu.
- Athugaðu rafmagnið sjálft: öryggi, lekaliða og framlengingarsnúru. Löng eða grönn snúra fellir spennuna og getur látið heilbrigt tæki haga sér eins og bilað.
- Fullhladdu rafhlöðuna áður en þú metur úthaldið, og helst við stofuhita. Köld rafhlaða skilar minna og nær sér aftur þegar hún hlýnar.
- Taktu stutt myndband af biluninni ef hún sést eða heyrist. Það flýtir matinu meira en nokkur lýsing í texta.
- Finndu raðnúmerið á tækinu og reikningsnúmerið. Hvort tveggja þarf hvort sem málið fer til okkar eða til umboðsaðila.
Fer tækið í gang en missir aflið undir álagi? Þá bendir allt til rafhlöðunnar eða rafmagnsins á staðnum. Fari það alls ekki í gang með fullhlaðinni rafhlöðu sem virkar í öðru tæki er tækið sjálft líklegri skýring.
Þrennt sem er gott að vita fyrir fram
Rafhlöður eldast
Geta rafhlöðu minnkar með aldri og hleðslum og það telst venjuleg notkun. Rafhlaða sem hleðst alls ekki, dettur strax út undir álagi eða hefur misst getu langt umfram aldur sinn er annað mál og þá viljum við heyra af því.
Gögn og stillingar
Taktu afrit af gögnum og skrifaðu niður stillingar áður en þú lætur frá þér tæki sem geymir hvort tveggja. Hvorki við né verkstæðin getum tryggt að þau varðveitist í viðgerð.
Heimilisnot eða atvinnunot
Tæki sem er ætlað til heimilisnota þolir ekki samfellda notkun á verkstæði og bilun af þeim völdum fellur utan ábyrgðar. Sé notkunin atvinnunotkun skaltu velja tæki sem er merkt þannig. Við förum yfir það með þér ef þú ert í vafa.
Svona tilkynnir þú galla
- Hafðu samband strax og þú verður gallans var. Lögin gera ráð fyrir að tilkynningin berist án ástæðulauss dráttar eftir að þú uppgötvaðir hann. Hringdu í 415 4000, sendu okkur línu eða komdu við.
- Sendu okkur það sem þarf: heiti eða vörunúmer, reikningsnúmer og kaupdag, lýsingu á því sem kom upp og hvenær það byrjaði. Myndir eða stutt myndband hjálpa alltaf.
- Við metum málið. Sumt leysist í símanum. Annars förum við yfir vöruna sjálf eða komum henni til umboðsaðila eða verkstæðis sem við treystum fyrir henni.
- Þú færð niðurstöðu og úrræði. Viðgerð, ný vara, afsláttur eða endurgreiðsla, eftir því hvað á við. Við látum þig vita af kostnaði áður en nokkuð er gert sem þú gætir þurft að greiða.
Sölureikningurinn gildir sem ábyrgðarskírteini, svo geymdu hann á meðan fresturinn líður. Hafir þú keypt á reikning eða verið skráður inn í vefverslunina eru kaupin skráð hjá okkur.
Tilkynna galla
Fylltu þetta út og við tökum málið upp. Reitirnir með stjörnu eru þeir einu sem við getum ekki byrjað án. Vantar þig reikningsnúmerið eða kaupdaginn skaltu samt senda beiðnina og hringja í 415 4000, þá finnum við kaupin með þér.
Þú færð staðfestingarpóst um leið og beiðnin berst, með afriti af því sem þú sendir. Svarirðu þeim pósti kemur svarið beint til okkar.
Úrræðin og í hvaða röð þau koma
Teljist varan gölluð áttu rétt á úrlausn. Lögin raða úrræðunum, og við megum bjóða viðgerð eða nýja vöru áður en lengra er haldið. Takist hvorugt innan hæfilegs tíma opnast hin úrræðin.
| Úrræði | Hvenær á það við |
|---|---|
| Úrbót | Gert er við gallann innan hæfilegs tíma og þér að kostnaðarlausu. |
| Ný vara | Þegar viðgerð tekst ekki, er óhófleg eða varan er þess eðlis að ekki á að gera við hana. |
| Afsláttur | Þegar hvorki viðgerð né ný vara kemur til greina og þú vilt halda vörunni. |
| Riftun | Þegar gallinn er verulegur. Þá ganga kaupin til baka. |
| Skaðabætur | Vegna tjóns sem gallinn olli, eftir þeim reglum sem lögin setja. |
| Halda greiðslu | Þú mátt halda eftir greiðslu sem nægir til að tryggja kröfuna á meðan málið er til meðferðar. |
Yfirlit yfir úrræðin hjá Neytendastofu: Galli í vöru.
Kaup í netverslun
Þegar þú kaupir á netinu hefur þú hvorki séð vöruna né prófað hana áður en gengið er frá kaupunum. Þess vegna bæta lög nr. 16/2016 um neytendasamninga við sérstökum rétti sem er óháður því hvort nokkuð sé að vörunni. Sá réttur er bundinn við einstaklinga og gildir ekki um kaup í nafni fyrirtækis.
14 daga frestur til að hætta við
Þú mátt hætta við kaupin innan 14 daga frá því að þú fékkst vöruna afhenta, án þess að gefa skýringu, og færð endurgreitt. Varan þarf að skila sér óskemmd. Endurgreiðslan fer fram eins fljótt og kostur er og eigi síðar en innan 14 daga.
Undantekningar frá þeim rétti
- Vörur sem rýrna eða úreldast fljótt.
- Vörur sem ekki er hægt að skila af heilsu- eða hreinlætisástæðum eftir að innsigli hefur verið rofið.
- Vörur sem hafa verið sérsniðnar að þínum óskum.
- Þjónusta sem þegar hefur verið veitt með fyrirfram samþykki þínu.
Nánar hjá Neytendastofu: Kaup í fjarsölu eða utan fastrar starfsstöðvar og Skilaréttur. Skilareglur verslunarinnar eru á skilmálasíðunni.
Ef við náum ekki saman
Við viljum leysa málin beint og það tekst nær alltaf. Gangi það ekki getur þú sem neytandi leitað til óháðs úrskurðaraðila án þess að fara fyrir dómstóla, og það kostar aðeins hóflegt málskotsgjald.
- Kærunefnd vöru- og þjónustukaupa — sjálfstæð úrskurðarnefnd sem úrskurðar í ágreiningi neytenda og seljenda um flestar gerðir samninga um kaup á vöru og þjónustu.
- Kæru- og úrskurðarnefndir — listi Neytendastofu yfir viðurkennda úrskurðaraðila á sviði neytendamála og hvað hver þeirra tekur fyrir.
- Neytendastofa — leiðbeiningar um galla í vöru, skilarétt og kaup í fjarsölu, auk ábendinga og kvartana.
Þessi leið stendur neytendum til boða. Ágreiningur sem sprettur af kaupum í atvinnurekstri fer eftir samningi aðila og eftir atvikum fyrir dómstóla.
Algengar spurningar
Hvað þýðir „tvö ár eða fimm ár”?
Tveggja ára fresturinn er meginregla laganna frá afhendingu. Í fyrirtækjakaupum geta samningsskilmálar þó ákveðið annan frest. Fimm ára fresturinn er ekki sá sami hjá báðum: hjá einstaklingum nær hann til hvaða vöru sem er sem á að endast verulega lengur en almennt gerist, en í fyrirtækjakaupum aðeins til byggingarefnis.
Fresturinn segir til um hversu lengi þú getur borið gallann fyrir okkur. Hann er ekki loforð um að varan endist svo lengi, og hann þýðir ekki heldur að allt sem bilar á tímabilinu sé galli. Gallinn þarf að hafa verið til staðar þegar þú fékkst vöruna, þótt hann komi ekki í ljós fyrr en síðar.
Þarf ég að eiga kvittunina?
Sölureikningurinn er það sem sýnir hvenær og hvar kaupin fóru fram, svo geymdu hann á meðan fresturinn líður. Hafir þú keypt á reikning eða verið skráður inn í vefverslunina eru kaupin skráð hjá okkur.
Gildir þetta ef ég keypti í nafni fyrirtækis?
Þá gilda lög um lausafjárkaup nr. 50/2000 en ekki neytendakaupalögin. Það ræðst af því í hvers nafni kaupin eru skráð: séu þau skráð á kennitölu fyrirtækis eru það ekki neytendakaup, líka þótt sá sem sækir vöruna sé að kaupa hana handa sjálfum sér.
Meginregla laganna er tveggja ára frestur frá afhendingu og fimm ár aðeins um byggingarefni, en samningur okkar á milli getur kveðið á um annan frest. Kaupanda ber að rannsaka vöruna jafnskjótt og sanngjarnt tækifæri gefst eftir afhendingu. Kærunefnd vöru- og þjónustukaupa tekur ekki fyrirtækjamál.
Í töflunni ofar á síðunni er munurinn tekinn saman lið fyrir lið.
Hvað með rafhlöðuna í rafhlöðuverkfærinu?
Rafhlaða tapar getu smám saman við venjulega notkun og það eitt og sér er ekki galli. Hún telst gölluð ef hún hleðst ekki, slekkur á sér strax undir álagi eða hefur misst getu langt umfram það sem eðlilegt er miðað við aldur og notkun.
Áður en þú hefur samband er gott að prófa aðra rafhlöðu í tækinu og sömu rafhlöðu í öðru tæki ef þú átt það til. Þá sést strax hvort vandamálið liggur í tækinu eða rafhlöðunni.
Má ég fara beint á verkstæði eða til umboðsaðila?
Hafðu samband við okkur fyrst. Stundum er fljótlegast að fara beint til umboðsaðila og þá vísum við þér þangað, en við þurfum að vita af málinu til að það sé skráð innan frestsins.
Sé gert við vöruna annars staðar án þess að það hafi verið ákveðið með okkur getur það fellt ábyrgðina niður.
Hvað gerist ef skoðun sýnir að varan er ekki gölluð?
Þá fer kostnaður við skoðun og viðgerð eftir verðskrá þess verkstæðis sem málið fór til. Við látum þig alltaf vita af þeim kostnaði áður en lengra er haldið.
Get ég skilað vöru sem er ekki gölluð?
Já. Vörum sem eru ónotaðar og í upprunalegum umbúðum má skila innan 14 daga frá afhendingu og fá þeim skipt eða fá inneignarnótu. Það er sjálfstæður réttur og kemur ábyrgð á göllum ekkert við.
Skilyrðin eru á skilmálasíðunni.
Enn í vafa?
Hringdu í 415 4000, sendu okkur línu eða komdu við. Hafðu vörunúmerið og reikninginn við höndina, þá gengur þetta hraðast.